Lập trình và Montessori đều là hai phương pháp giáo dục nổi tiếng toàn cầu. Được nhiều trường mầm non áp dụng để nuôi dưỡng sự tự lập và sáng tạo tự nhiên ở trẻ. Vậy, liệu có thể kết hợp lập trình cho trẻ mầm non với Montessori để tạo ra một mô hình giáo dục toàn diện? Bài viết này inteX sẽ phân tích cách kết hợp hiệu quả để trẻ vừa phát triển tư duy logic, vừa giữ được sự chủ động và hứng thú trong học tập.
1. Lập Trình Cho Trẻ Mầm Non: Không Phải “Học Code”, Mà Là “Học Tư Duy”
Khi nhắc tới học lập trình cho trẻ mầm non, chúng ta đang đề cập đến “Tư duy Lập trình”. Đây là một kỹ năng mềm quan trọng, giúp trẻ học cách phân tích và giải quyết vấn đề. Tư duy này bao gồm:
- Phân tích vấn đề: Chia một bài toán lớn thành nhiều phần nhỏ hơn, dễ giải quyết hơn. Ví dụ, để xây một tòa nhà bằng khối gỗ, trẻ sẽ học cách xếp từng khối một, thay vì cố gắng xây cả tòa nhà cùng lúc.
- Nhận biết quy luật: Tìm ra các quy luật, mô hình lặp lại để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả.
- Trừu tượng hóa: Tập trung vào các thông tin quan trọng nhất, bỏ qua những chi tiết không cần thiết.
- Thiết kế thuật toán: Xây dựng một chuỗi các bước tuần tự để đạt được mục tiêu.
Cho trẻ tiếp cận với những khái niệm này từ sớm. Giúp trẻ phát triển khả năng giải quyết vấn đề, rèn luyện sự kiên nhẫn và tính tập trung. Quan trọng hơn, tư duy lập trình kích thích trí tưởng tượng và sự sáng tạo, giúp trẻ không chỉ biết cách giải quyết vấn đề mà còn biết cách tạo ra những ý tưởng mới.
Tìm hiểu thêm: Ứng Dụng Dạy Lập Trình Cho Trẻ Mầm Non Trong Trường Học
2. Phương Pháp Kết Hợp Lập Trình Và Montessori Vào Giảng Dạy
Phương pháp Montessori với nguyên tắc “lấy trẻ làm trung tâm” và tạo ra một “môi trường được chuẩn bị” đầy đủ học cụ phù hợp chính là nền tảng lý tưởng để áp dụng lập trình vào giáo dục sớm.
| Nguyên tắc | Nội dung |
| Học Cụ Trực Quan và Tự Khám Phá | Thay vì các ứng dụng trên màn hình, khuyến khích sử dụng các học cụ lập trình vật lý.
Những chú robot, các khối gạch có hình mũi tên hoặc các thẻ lệnh trực quan giúp trẻ cảm nhận, chạm vào và tương tác trực tiếp. Điều này phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non, vốn học hỏi tốt nhất thông qua các giác quan. |
| Tự Do Lựa Chọn và Tự Học | Theo Montessori, trẻ được tự do lựa chọn hoạt động mà mình yêu thích.
Với các học cụ lập trình, trẻ có thể chọn con robot mình muốn chơi, tự mày mò cách thức hoạt động Từ đó hình thành sự chủ động và niềm hứng thú học tập từ bên trong. |
| Vai Trò Của Người Lớn Là Người Hướng Dẫn | Giáo viên hay cha mẹ không phải là người “dạy” code. Vai trò của họ là người quan sát, hỗ trợ và cung cấp một môi trường đầy đủ các học cụ cần thiết.
Khi trẻ gặp khó khăn, người lớn chỉ nên đưa ra những gợi ý mở, khuyến khích trẻ tự tìm ra giải pháp |
3. Các Hoạt Động Và Học Cụ Lập Trình Hiệu Quả Theo Phương Pháp Montessori
Để giúp trẻ tiếp cận lập trình một cách tự nhiên, phụ huynh và nhà trường có thể bắt đầu với các hoạt động “không màn hình” đơn giản:
- Trò chơi “Robot đi theo hướng dẫn”: Với những nguyên tắc đơn giản. Giáo viên đóng vai “người lập trình”, đưa ra các lệnh bằng lời nói. Ví dụ như đi thẳng, rẽ trái, rẽ phải. Trẻ sẽ đóng vai “robot”, thực hiện theo các lệnh đó.
- Sắp xếp thẻ hướng dẫn: Sử dụng các thẻ có hình mũi tên hoặc biểu tượng đơn giản. Yêu cầu trẻ sắp xếp các thẻ theo một trình tự để robot (hoặc chính trẻ) di chuyển từ điểm A đến điểm B.
Ngoài ra, có nhiều học cụ lập trình vật lý được thiết kế đặc biệt cho trẻ mầm non:
-
- Robot Cubetto: Một robot bằng gỗ, sử dụng các khối gạch màu sắc để lập trình. Trẻ chỉ cần cắm các khối gạch vào một bảng điều khiển để Cubetto di chuyển.
- Code-a-Pillar: Một chú sâu bướm lắp ghép, mỗi đoạn thân là một lệnh di chuyển. Trẻ có thể thay đổi thứ tự các đoạn thân để chú sâu di chuyển theo ý mình.
- Lego Duplo Coding Express: Kết hợp giữa lập trình và lắp ghép Lego. Giúp trẻ học về trình tự, vòng lặp và điều kiện thông qua các mô hình tàu hỏa.
- Bộ kit robot Vrobox: Trẻ học lắp ráp lập trình robot. Với chất liệu thân thiện với trẻ nhỏ, bé tha hồ sáng tạo nhiều mẫu robot từ từng
Tìm hiểu thêm: Bộ Kit STEM Robotics Phổ Biến Cho Trẻ
4. Vai Trò Của Cha Mẹ Và Giáo Viên
Để trở thành một người hướng dẫn lập trình hiệu quả cho trẻ, hãy:
- Quan Sát: Hãy dành thời gian quan sát xem trẻ hứng thú với điều gì, trẻ đang ở mức độ phát triển nào để chọn những học cụ và hoạt động phù hợp.
- Chuẩn Bị Môi Trường: Sắp xếp một không gian chơi thoải mái, đầy đủ các học cụ lập trình và đảm bảo an toàn cho trẻ.
- Hướng Dẫn: Bắt đầu bằng những khái niệm đơn giản nhất, sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu và khuyến khích trẻ tự thử và sai. Hãy luôn dành những lời động viên tích cực khi trẻ hoàn thành một nhiệm vụ, dù là nhỏ nhất.
Kết luận
inteX vừa giới thiệu tới bạn phương pháp lập trình cho trẻ mầm non kết hợp montessori. Sự kết hợp này sẽ giúp trẻ tiếp cận các kỹ năng một cách tự nhiên và bền vững. Lập trình không còn là một môn học khô khan. Mà là một trò chơi đầy hấp dẫn, nơi trẻ có thể tự do khám phá và sáng tạo.
