Từ lâu cụm từ “giáo dục STEM” đã không còn xa lạ. Tuy nhiên, nhiều thầy cô vẫn băn khoăn: Sản phẩm STEM có thực sự quan trọng hay chỉ là hình thức? Vai trò của sản phẩm STEM trong dạy học THCS là gì? Cùng inteX tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Tìm hiểu thêm: Sản Phẩm STEM THCS Là Gì? Học Sinh Cần Hiểu Gì Trước Khi Làm
1. Sản phẩm STEM giúp hiện thực hóa lý thuyết (Học đi đôi với hành)
Một trong những rào cản lớn nhất của học sinh THCS là các khái niệm trừu tượng trong các môn tự nhiên. Sản phẩm STEM chính là “chiếc cầu nối” biến những dòng chữ khô khan trên trang sách thành thực thể hữu hình.
1.1. Trực quan hóa kiến thức:
Thay vì chỉ học về lực đẩy hay áp suất qua hình vẽ, học sinh tự tay chế tạo một chiếc Tên lửa nước hoặc Cánh tay thủy lực. Khi đó, các định luật vật lý không còn là công thức để học thuộc,. Mà là nguyên lý để sản phẩm có thể hoạt động.
1.2. Ghi nhớ sâu qua trải nghiệm:
Khoa học chứng minh chúng ta chỉ nhớ 10% những gì nghe thấy nhưng nhớ đến 90% những gì tự tay làm. Quá trình lắp ráp, điều chỉnh vật liệu giúp kiến thức “thấm” vào học sinh một cách tự nhiên nhất.
2. Sản phẩm là “điểm chạm” kết nối kiến thức liên môn
Bản chất của STEM là sự tích hợp. Nếu không có một sản phẩm cụ thể, việc dạy học liên môn rất dễ rơi vào trạng thái “cưỡi ngựa xem hoa”.
2.1. Sự hội tụ của các kỹ năng:
Để hoàn thiện một Hệ thống tưới cây tự động, học sinh không thể chỉ dùng kiến thức Sinh học. Các em cần Toán học để tính toán lưu lượng nước. Cần Công nghệ để lắp ráp mạch điện. Và cần Tin học để lập trình cảm biến.
2.2. Xóa bỏ ranh giới môn học:
Sản phẩm giúp học sinh nhận ra rằng: Trong thực tế, không có vấn đề nào chỉ giải quyết bằng duy nhất một môn học. Điều này giúp các em hình thành tư duy hệ thống – một kỹ năng cực kỳ quan trọng trong thế kỷ 21.
3. Tạo động lực và niềm tự hào cho học sinh THCS
Ở lứa tuổi “muốn làm người lớn”, học sinh THCS có nhu cầu rất cao về việc khẳng định bản thân. Sản phẩm STEM chính là “tấm bằng khen” giá trị nhất ghi nhận nỗ lực của các em.
3.1. Đánh thức đam mê:
Cảm giác nhìn thấy chiếc xe tự chế lăn bánh hay bóng đèn tự sáng khi trời tối tạo ra một cú hích tâm lý cực lớn. Nó biến việc học từ áp lực thành niềm vui sáng tạo.
3.2. Xây dựng sự tự tin:
Khi học sinh cầm trên tay sản phẩm do chính mình làm, các em học được cách tin tưởng vào năng lực của chính mình. Đây chính là động lực bền vững để các em theo đuổi các khối ngành khoa học kỹ thuật trong tương lai.
4. Minh chứng khách quan cho năng lực và sự sáng tạo
Làm sao để đánh giá một học sinh có sáng tạo hay không? Điểm số 9, 10 trên giấy đôi khi không nói lên tất cả. Sản phẩm STEM chính là bằng chứng xác thực nhất.
4.1. Đánh giá quá trình:
Thông qua sản phẩm, giáo viên có thể quan sát được cách học sinh giải quyết vấn đề khi gặp lỗi. Và cách các em tối ưu hóa vật liệu và khả năng làm việc nhóm.
4.2. Thước đo năng lực thực tế:
Sản phẩm phản ánh tư duy thiết kế (Design Thinking) và kỹ năng kỹ thuật của học sinh. Đây là cơ sở để nhà trường và giáo viên đánh giá năng lực học sinh một cách toàn diện, công bằng theo đúng định hướng phát triển phẩm chất, năng lực.
Tìm hiểu thêm: Trong Dạy Học STEM Công Nghệ Nào Thường Được Tích Hợp Nhiều Nhất
Kết luận:
Vai trò của sản phẩm STEM trong dạy học THCS không chỉ dừng lại ở kết quả cuối cùng. Mà nằm ở hành trình học sinh tự tay kiến tạo nên kiến thức. Hãy để mỗi tiết học STEM là một hành trình trải nghiệm. Và là nơi các em được sai và tự hào khi tạo ra những giá trị hữu ích.
